UWAGA, TRUDNOŚĆ! Jak sobie radzić i skutecznie wspierać dziecko.

Doświadczając trudności.

Pomyślmy przez chwilę, jak chcielibyśmy być potraktowani w sytuacji doświadczania trudności. Czy w takim momencie potrzebujemy tysiąca dobrych rad? A może przydało by się, aby ktoś dokładnie przeanalizował naszą sytuację, mówiąc nam, gdzie robimy błąd i w jakiej dziedzinie sobie nie radzimy. To prawdopodobnie już wiemy. A może potrzebny nam ktoś, kto nam uświadomi, że jeżeli coś jest dla nas takie trudne, to jest beznadziejnie i niema po co się starać. A cała wina jest po naszej stronie.

Oczywiście nikt nie chciałby być tak potraktowany. W momencie napotkania na trudność pierwszą rzeczą, jakiej potrzebujemy jest zrozumienie. Potrzebujemy czegoś, co sprawi, że pomimo ciężkiej sytuacji nie poczujemy się bezwartościowi. Potrzebujemy kogoś, kto zaakceptuje nas z naszą trudnością, a jednocześnie będzie miał wiarę w nasze możliwości i nie pozwoli nam zostać w tym miejscu.

Takie same potrzeby ma dziecko, które w jakiejś dziedzinie swojego rozwoju napotkało na trudność.

Dynamiczny rozwój.

Rozwój jest procesem złożonym, dynamicznym i może przebiegać w sposób zróżnicowany.

Niektóre trudności są po prostu etapem rozwoju i pokonanie ich jest tylko kwestią czasu i odpowiedniego wsparcia.

Każde dziecko jest indywidualnością, która ma własną osobowość, talenty i możliwości. I chociaż jesteśmy w stanie określić, w jakim wieku dana umiejętność powinna się u dziecka rozwinąć, to nie możemy oczekiwać, że u każdego będzie wyglądało to dokładnie tak samo.

Kiedy trudność może się pojawić?

Dzieci często doświadczają trudności z powodu wymagań środowiska w jakim się znalazły. Dziecko pod wpływem presji, czy przymusu ze strony autorytetów nie będzie rozwijało się harmonijnie. Wszystko to, co wzbudza w nim strach, lub powoduje, że może poczuć się od kogoś gorsze, będzie hamowało jego rozwój. Także dziecko, które obawia się, że czegoś nie otrzyma, lub otrzyma czegoś mniej niż inni nie będzie rozwijało się zgodnie z własnymi możliwościami, ale będzie robiło wszystko, aby uniknąć przykrości. Maria Montessori, włoska lekarka i pedagog, obserwując dziecko i jego rozwój zauważyła, że jeżeli motywacją dziecka do nauki staje się uniknięcie kary lub otrzymanie nagrody, wówczas nie rozwija ono własnego potencjału w naturalny sposób.

Przyczyną doświadczania trudności w procesie rozwoju może być również jednorazowe, trudne emocjonalnie doświadczenie lub trwająca dłużej niestabilna sytuacja rodzinna w otoczeniu dziecka.

Pierwszym krokiem do tego aby wesprzeć dziecko znajdujące się w trudnej sytuacji jest okazanie mu zrozumienia i akceptacji oraz wykazanie wiary w jego naturalny potencjał i możliwości.

JAK SOBIE RADZIĆ I SKUTECZNIE WSPIERAĆ DZIECKO W PROCESIE POKONYWANIA TRUDNOŚCI
Oto kilka wskazówek, które mogą okazać się pomocne w procesie wspólnego pokonywania trudności. Wymienione wskazówki oparłam w dużym stopniu o moje własne doświadczenia w pracy z dzieckiem.

1. Nie sugeruj dziecku, że doświadcza trudności z własnej winy.

Wzbudzenie w dziecku poczucia winy za sytuację, w której się znalazło, spowoduje zablokowanie jego aktywności. Dziecko zawstydzi się i skupi na tym, aby wybrnąć z sytuacji zawstydzenia. Będzie chciało unikać tematu i osób które to zawstydzenie spowodowały i bardzo trudno będzie pomóc mu w pokonaniu trudności.

2. Nie obwiniaj siebie za to, że dziecko doświadcza trudności.

Rodzic często obwinia siebie za porażki dziecka. A to nie sprzyja ani rodzicowi, ani dziecku. Kiedy czujemy się winni, myślimy o tym, jak zadośćuczynić osobie, której zawiniliśmy lub o tym, co zrobić, aby naszą winę odkupić. To bardzo angażuje nas emocjonalnie, zużywa dużo naszej energii i odwraca uwagę od najważniejszego, od rzeczywistej sytuacji dziecka i tego, w jaki sposób możemy mu pomóc.

3. Pomyśl o sposobie wsparcia.

Pomyśl o tym, jak stworzyć dziecku warunki do tego, aby mogło pójść o krok dalej w swoim rozwoju.

4. Nie bój się skorzystać z pomocy specjalisty.

Nie wszystko sami musimy wiedzieć, rozumieć i zauważać. Czasami wystarczy tylko kilka dobrych wskazówek od kompetentnej osoby z zewnątrz, aby nakierować nas na odpowiednie rozwiązania.

5. Daj dziecku czas.

Pamiętaj o tym, że pokonanie trudności, tak jak cały rozwój jest procesem i potrzebuje czasu.

6. Spróbuj spojrzeć na sytuację oczami dziecka.

Zamiast próbować dociągnąć dziecko do swoich oczekiwań, spróbuj „ubrać jego buty” i pomyśleć jak teraz może się czuć.

7. Daj dziecku pewność, że jest całkowicie akceptowane i rozumiane.

Bądź z nim tu i teraz, nie wybiegaj w przyszłość, myśląc tylko o tym, co powinno się zmienić.

8. Ciesz się obecnością dziecka.

Twoje dziecko jest kimś, z kim przyjemnie jest spędzać czas. Nie myśl tylko i wyłącznie o tym, jak powinnaś/powinieneś je wychowywać, czy uczyć. Spróbujcie znaleźć wspólne punkty zainteresowania. Znajdź przyjemność w spędzaniu z nim czasu, a ono z pewnością to odwzajemni.

9. Przekaż dziecku, że w nie wierzysz.

W naturalny sposób, będąc z nim i akceptując takim, jakie jest daj mu do zrozumienia, że wierzysz w to, że potrafi uczyć się nowych rzeczy i rozwijać nowe umiejętności.

10. Zróbcie jeden krok na raz.

Pomyśl o tym, jaki jest jeden mały krok, który możecie zrobić razem w kierunku pokonania danej trudności. Spróbujcie zrobić go z entuzjazmem, skupiając się na mocnych stronach dziecka.

11. Postaraj się o dobre nastawienie.

O pomaganiu dziecku nie myśl w kategoriach trudności, ale pomyśl o tym, jak o radosnym czasie uczenia się nowych rzeczy. Dziecko, widząc to u Ciebie, także zacznie tak myśleć i chętnie otworzy się na odkrywanie własnych możliwości.

12. Daj dziecku przestrzeń do działania.

Po zrobieniu kilku potrzebnych kroków razem, spróbuj doprowadzić dziecko do miejsca, w którym będzie potrafiło zrobić jak najwięcej samodzielnie.

13. Stawiaj przed dzieckiem odpowiednie wyzwania.

Zawsze pamiętaj o jednym kroku na raz. Ważne jest to aby nie był on dla dziecka zbyt trudny, niemożliwy do wykonania, ale także bardzo ważne jest, aby nie był za łatwy. Zbyt łatwe zadanie spowoduje, że dziecko pozostanie w tym samym miejscu, nie odczuje satysfakcji z pójścia o krok dalej i może stracić motywację do dalszego działania. Dziecko lubi wyzwania, które są w zasięgu jego możliwości.

14. Chroń siebie i dziecko przed presją oczekiwań ze strony innych.

To nie zawsze jest łatwe. Inni ludzie, czasem babcia, czy ciocia lub nawet przyjaciółka mogą nie rozumieć sytuacji, w której się znajdujecie. Osoby te martwiąc się i próbując pomóc mogą niechcący wywierać presję i wzbudzać poczucie, że coś powinno iść szybciej lub inaczej. Ty i dziecko najlepiej wiecie, co w danym momencie jest wam potrzebne, aby zrobić krok do przodu. Ty już wiesz, że na zmianę potrzebny jest czas, spokój i twoja wiara w dziecko. Postaraj się nie myśleć o oczekiwaniach ze strony innych. Skup się na własnej relacji z dzieckiem, aby jak najlepiej mu pomóc.

15. Pamiętaj o własnych potrzebach.

Ta wskazówka wymieniona jest jako ostatnia, ale ma bardzo duże znaczenie. Dbanie rodzica o własne potrzeby jest bardzo istotne zarówno dla samego rodzica, jak i dla dziecka. Skupiając się tylko i wyłącznie na potrzebach dziecka, a pomijając własne, możesz dojść do miejsca frustracji i zniechęcenia. Z takiego miejsca bardzo ciężko będzie Ci skutecznie wspierać dziecko i czerpać radość z waszej relacji. Dlatego dobrze jest pamiętać o sobie, dbając o czas i przestrzeń na rozwój własnych zainteresowań. Ważne jest także to, aby w procesie budowania wartościowej relacji z dzieckiem nie zapominać o innych, istotnych dla nas relacjach.

Z UPŁYWEM CZASU I POD WPŁYWEM ODPOWIEDNIEGO WSPARCIA OBSZAR W KTÓRYM DZIECKO DOŚWIADCZA TRUDNOŚCI ZMIENI SIĘ DLA NIEGO W OBSZAR ODKRYWANIA WŁASNYCH MOŻLIWOŚCI

Drodzy rodzice, 

z pewnością wiele z tych wskazówek już dawno praktykujecie. Troskliwemu i kochającemu rodzicowi często intuicja sama podpowiada właściwe rozwiązania. Pomimo tego, dzielę się moimi przemyśleniami. Wiem, że bycie rodzicem nie zawsze jest zadaniem łatwym i czasami potrzebujemy przypomnienia, zachęty, czy inspiracji. Szczególnie w czasie doświadczania trudności. 

Życzę Wam satysfakcji w obszarze relacji z dzieckiem, jak i w innych, ważnych dla Was obszarach.